Het ellebooggewricht is een scharniergewricht tussen enerzijds het opperarmbeen (Humerus) en anderzijds het spaakbeen (Radius) en de ellepijp (Ulna). Bij een aantal diersoorten wordt het gewricht wat complexer, doordat de radius en ulna samen ook nog in de lengte-as om elkaar heen kunnen draaien. Bij honden is deze beweging niet of nauwelijks mogelijk. De oppervlakken op de botten die het eigenlijke gewricht vormen zijn bekleed met kraakbeen. De ruimte tussen gewrichtsoppervlakken is gevuld met gewrichtssmeer (Synovia), dat dient als smeermiddel en een functie heeft in het voeden van het kraakbeenlaagje. Het uiteinde van de ulna (de harde punt van de elleboog) heet Olecranon.
Elleboog dysplasie is een algemene term die eigenlijk vier aandoeningen omvat:
Osteochondrosis Dissecans (OCD)
Los Processus Coronoideus (LPC)
Los Processus Anconeus (LPA)
Degeneratieve Gewrichtsziekte
Deze vorm komt voornamelijk voor bij de grotere, snel groeiende rassen bij pups tussen de vier en twaalf maanden. Meestal zijn de schouder- en ellebooggewrichten aangetast. OCD is een aantasting van de kraakbeenlaag van het gewricht. Bij trappenlopen (met name naar beneden) kan zo'n beschadiging van het kraakbeen (makkelijker) voorkomen. De gevoeligheid voor het optreden van deze beschadiging is waarschijnlijk erfelijk. De symptomen bestaan uit een geleidelijk optredende kreupelheid, de paslengte naar voren wordt verkort, het gewricht raakt overvuld en de poot wordt naar buiten gedraaid.
Tijdens de verbening van het processus coronoideus op de leeftijd van 4 tot 5 maanden kan het losraken door een ontwikkelingsstoornis, overbelasting en/of overgewicht. Mogelijk kan dit worden verergerd door te veel calcium in de voeding. Na het afbreken zijn er drie scenario's voor het vervolg: de hele punt blijft in het gewricht zitten de punt wordt in stukjes gebroken door bewegingen de punt blijft zitten tussen spaakbeen en ellepijp. Afb. 5. Radius en Ulna na breuk in Olecranon. plaat schroeven Ulna (ellepijp) Olecranon Processus anconeus Processus coronoideus Radius (spaakbeen) Deze aandoening komt vaker voor bij grote rassen. Met name reuen lijken gevoeliger hiervoor. De combinatie met Osteochondritis Dissecans is niet ongewoon. Het gewricht is verdikt en pijnlijk en het gewricht wordt bij het lopen vaak naar buiten gedraaid.
Komt voornamelijk bij de wat grotere rassen voor, hoewel het ook bij Teckels en Bassets gezien wordt. De oorzaak is bij de diverse rassen echter anders:
Grote rassen: tijdens de verbening treedt verval op van het kraakbeen, waardoor het processus anconeus los raakt.
Kleine rassen: de groeischijf in de ellepijp sluit vroeger dan die in het spaakbeen, waardoor er krachten op het processus worden uitgeoefend die tot een breuk leiden. Net als bij het Los Processus Coronoideus zijn er drie vormen. De verschijnselen die optreden tussen de 6 en 9 maanden bestaan uit kreupelheid, zwelling van de elleboog en pijn bij het bewegen van de elleboog.
De aandoening mondt uit in artritis, waardoor (chirurgische) behandeling en aangepaste beweging noodzakelijk zijn. In de Verenigde Staten wordt op kleine schaal getest op deze afwijking. Hierbij valt op dat bij alle geteste rassen de aandoening meer voorkomt bij reuen dan bij teven (cijfers van de OFA). Dit verschil komt zelfs bij grote aantallen (>1000 per ras) in significante hoeveelheden naar voren (25-50% meer dysplastische ellebogen bij reuen dan bij teven).
Dit omvat een degeneratie van het kraakbeen dat echter niet gepaard gaat met een ontsteking. Ook deze aandoening kan met röntgenfoto's worden opgespoord.
Incongruentie van het ellebooggewricht. Onder INC (of EI) wordt verstaan de situatie, dat het ronde gewrichtsvlak van het opperarmbeen niet parallel loopt aan het gewrichtsvlak dat door het spaakbeen plus ellepijp wordt gevormd in het ellebooggewricht.
Er kunnen zich verschillende vormen van INC voordoen, waaronder:
- de ellepijp is langer dan het spaakbeen
- het spaakbeen is langer dan de ellepijp
- de diameter van de ronding van het opperarmbeen is groter dan dat gevormd door spaakbeen en ellepijp
In geval van INC wordt het gewricht niet gelijkmatig belast en zal dan bij jonge honden kunnen leiden tot afbreken van overbelast bot, en bij oudere dieren tot kraakbeenslijtage en daarmee tot artrose.
